Kod aramadan önce: işleminiz hangi seride?
Doğru kodu bulmanın en kısa yolu, işlemi önce türüne göre sınıflandırmaktır. Satış yurt dışına mı yapılıyor, yurt içindeki bir ihracatçıya mı, yoksa kanunun 17. maddesinde sayılan sosyal, kültürel ya da mali bir işlem mi? Seri belli olduğunda kod genellikle birkaç seçeneğe iner.
| İşleminiz | Bakılacak seri | Örnek kodlar |
|---|---|---|
| Yurt dışına mal veya hizmet satışı | 300'lü | 301 mal ihracatı, 302 hizmet ihracatı |
| İhracatçıya ihraç kaydıyla yurt içi satış | 700'lü | 701 DİİB kapsamı, 702 diğer |
| Uluslararası taşımacılık, diplomatik teslimler | 300'lü | 311, 312, 313 |
| Teşvik belgeli yatırım malı teslimi | 300'lü | 308 |
| Eğitim, sağlık, sosyal yardım, mesleki kuruluş işlemleri | 200'lü (KDVK 17) | 201, 202, 206 |
| İki tam yıl elde tutulan taşınmaz veya iştirak hissesi satışı | 200'lü (KDVK 17) | 220 |
| Hurda ve atık teslimi | 200'lü (KDVK 17) | 231 |
| ÖTV ve özel mevzuat kapsamlı teslimler | 100'lü | 101–108, 151 |
Seriyi kodun açıklaması değil, işlemin dayandığı kanun maddesi belirler. Tablolardaki mevzuat sütunu, faturadaki istisna gerekçesine yazılacak dayanaktır.
100'lü seri: genel ve ÖTV kapsamlı istisnalar
| Kod | Açıklama |
|---|---|
| 101 | İhracat İstisnası |
| 102 | Diplomatik İstisna |
| 103 | Askeri Amaçlı İstisna |
| 104 | Petrol Arama Faaliyetlerinde Bulunanlara Yapılan Teslimler |
| 105 | Uluslararası Anlaşmadan Doğan İstisnalar |
| 106 | Diğer İstisnalar |
| 107 | ÖTVK 7/a Maddesi Kapsamında Yapılan Teslimler |
| 108 | ÖTVK Geçici 5. Madde Kapsamında Yapılan Teslimler |
| 151 | ÖTV – İstisna Olmayan Diğer |
200'lü seri: KDV Kanunu 17. madde istisnaları
17. madde, KDV'den istisna tutulan sosyal, kültürel, askeri ve mali nitelikli işlemleri sayar. Eğitim ve sağlık kurumları, mesleki kuruluşlar, banka ve sigorta işlemleri, belirli taşınmaz ve iştirak satışları, hurda teslimleri ve teknoloji geliştirme bölgesi işlemleri bu seride yer alır.
| Kod | Mevzuat | Açıklama |
|---|---|---|
| 201 | 17/1 | Kültür ve eğitim amacı taşıyan işlemler |
| 202 | 17/2-a | Sağlık, çevre ve sosyal yardım amaçlı işlemler |
| 204 | 17/2-c | Yabancı diplomatik organ ve hayır kurumlarının bağışlarla ilgili alımları |
| 205 | 17/2-d | Taşınmaz kültür varlıklarına ilişkin teslimler ve mimarlık hizmetleri |
| 206 | 17/2-e | Mesleki kuruluşların işlemleri |
| 207 | 17/3 | Askeri fabrika, tersane ve atölyelerin işlemleri |
| 208 | 17/4-c | Birleşme, devir, dönüşüm ve bölünme işlemleri |
| 209 | 17/4-e | Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler |
| 211 | 17/4-h | Zirai amaçlı su teslimleri ve köy tüzel kişiliklerinin içme suyu teslimleri |
| 212 | 17/4-ı | Serbest bölgelerde verilen hizmetler |
| 213 | 17/4-j | Boru hattı ile petrol ve gaz taşımacılığı |
| 214 | 17/4-k | OSB arsa/işyeri teslimleri ve konut yapı kooperatiflerinin üyelerine konut teslimleri |
| 215 | 17/4-l | Varlık yönetim şirketlerinin işlemleri |
| 216 | 17/4-m | Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu işlemleri |
| 217 | 17/4-n | Basın-Yayın ve Enformasyon GM'ye verilen haber hizmetleri |
| 218 | 17/4-o | Gümrük antrepoları, geçici depolama yerleri ve duty-free hizmetleri |
| 219 | 17/4-p | Hazine ve Arsa Ofisi GM işlemleri |
| 220 | 17/4-r | İki tam yıl elde tutulan taşınmaz ve iştirak hisselerinin satışı |
| 221 | Geçici 15 | Konut yapı kooperatifleri ve belediyelere verilen inşaat taahhüt hizmetleri |
| 223 | Geçici 20/1 | Teknoloji geliştirme bölgelerinde yapılan işlemler |
| 225 | Geçici 23 | Milli Eğitim Bakanlığı'na yapılan bilgisayar bağışları |
| 226 | 17/2-b | Özel okul/üniversitelerin bedelsiz eğitim hizmetleri |
| 227 | 17/2-b | Kanun gereğince bedelsiz yapılan teslim ve hizmetler |
| 228 | 17/2-b | 17/1 kapsamındaki kurumlara bedelsiz teslimler |
| 229 | 17/2-b | Gıda bankacılığı kapsamında bağışlanan gıda, temizlik, giyecek, yakacak |
| 230 | 17/4-g | Külçe altın, gümüş ve kıymetli taş teslimleri |
| 231 | 17/4-g | Metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıkları |
| 232 | 17/4-g | Döviz, para, damga pulu, değerli kâğıtlar, hisse ve tahvil teslimleri |
| 234 | 17/4-ş | Konut finansmanı amacıyla teminat gösterilen ve ipotekli konutların teslimi |
| 235 | 16/1-c | Transit, gümrük antrepo ve serbest bölge rejimindeki malların teslimi |
| 236 | 19/2 | İade hakkı tanınmayan uluslararası anlaşma istisnaları |
| 237 | 17/4-t | 5300 sayılı Kanuna göre ürün senetlerinin ilk teslimden sonraki teslim |
| 238 | 17/4-u | Varlıkların varlık kiralama şirketlerine devri (sukuk) |
| 239 | 17/4-y | Taşınmazların finansal kiralama şirketlerine devri ve geri kiralama |
| 240 | 17/4-z | Patent/faydalı model gayri maddi haklarının kiralanması, devri, satışı |
| 250 | — | Diğer KDV istisnaları |
300'lü seri: ihracat ve iade hakkı tanınan istisnalar
Bu seride KDV Kanunu'nun 11, 13, 14, 15 ve 19. maddelerine dayanan, iade hakkı tanınan istisnalar yer alır: mal ve hizmet ihracatı, deniz ve hava taşıma araçları, liman ve hava meydanı hizmetleri, teşvik belgeli yatırım malları, ulusal güvenlik, uluslararası taşımacılık ile diplomatik ve uluslararası kuruluş teslimleri.
| Kod | Mevzuat | Açıklama |
|---|---|---|
| 301 | 11/1-a | Mal ihracatı |
| 302 | 11/1-a | Hizmet ihracatı |
| 303 | 11/1-a | Roaming hizmetleri |
| 304 | 13/a | Deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının teslimi ve inşa/tadil/bakım/onarımı |
| 305 | 13/b | Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanı hizmetleri |
| 306 | 13/c | Petrol aramaları ve petrol boru hatlarının inşa ve modernizasyonuna ilişkin teslimler |
| 307 | 13/c | Maden arama, altın, gümüş, platin için işletme, zenginleştirme ve rafinaj |
| 308 | 13/d | Teşvik belgeli yatırım mallarının teslimi |
| 309 | 13/e | Liman ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi |
| 310 | 13/f | Ulusal güvenlik amaçlı teslim ve hizmetler |
| 311 | 14/1 | Uluslararası taşımacılık |
| 312 | 15/a | Diplomatik organ ve misyonlara yapılan teslim ve hizmetler |
| 313 | 15/b | Uluslararası kuruluşlara yapılan teslim ve hizmetler |
| 314 | 19/2 | Uluslararası anlaşmalar kapsamındaki istisnalar (iade hakkı tanınan) |
| 315 | 14/3 | İhraç eşyasını taşıyan kamyon, çekici ve römorklara yapılan motorin teslimleri |
| 316 | 11/1-a | Serbest bölgedeki müşteriler için yapılan fason hizmetler |
| 317 | 17/4-s | Engellilerin eğitim ve günlük yaşamına ilişkin araç-gereç ve yazılım teslimleri |
| 318 | Geçici 29 | Yap-İşlet-Devret modelindeki sağlık ve eğitim projelerine ilişkin teslimler |
| 319 | 13/g | Başbakanlık merkez teşkilatına yapılan araç teslimleri |
| 320 | Geçici 16 | İSMEP / İstanbul Proje Koordinasyon Birimi'ne yapılan teslim ve hizmetler |
| 321 | Geçici 26 | BM, NATO ve OECD temsilcilik ve kuruluşlarına yapılan teslim ve hizmetler |
| 322 | 11/1-a | Türkiye'de ikamet etmeyenlere özel fatura ile satış (bavul ticareti) |
| 323 | 13/ğ | 5300 sayılı Kanuna göre ürün senetlerinin ihtisas borsası aracılığıyla ilk teslimi |
| 324 | 13/h | Türkiye Kızılay Derneği'ne yapılan ve Kızılay'ın yaptığı teslim ve hizmetler |
| 325 | 13/ı | Yem teslimleri |
| 326 | 13/ı | Tarım Bakanlığı tarafından tescil edilmiş gübre teslimleri |
| 327 | 13/ı | Tescilli gübrelerin içeriğindeki hammaddelerin gübre üreticilerine teslimi |
| 337 | 9/h | Türk Akım Gaz Boru Hattı Projesi kapsamındaki gaz taşıma hizmetleri |
| 342 | — | Genel bütçeli kamu idarelerine bağışlanacak taşınmazların inşasına ilişkin istisna |
| 343 | — | Genel bütçeli kamu idarelerine bağışlanacak konutların yabancı devlet kurum ve kuruluşlarına teslimi |
| 344 | 13/o | Milli savunma ve iç güvenlik amaçlı taşıt teslimleri |
| 350 | — | Diğerleri |
| 351 | — | KDV – İstisna olmayan diğer |
700'lü seri: ihraç kaydıyla teslimler ve özel rejimler
Malı yurt içinde bir ihracatçıya, o mal ihraç edilmek üzere satıyorsanız 300'lü değil 700'lü seri kullanılır. Dahilde işleme ve geçici kabul rejimindeki teslimler de bu seridedir.
| Kod | Açıklama |
|---|---|
| 701 | İhraç kayıtlı satışlar – Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamı |
| 702 | İhraç kayıtlı satışlar – diğer (standart) |
| 703 | Dahilde İşleme Rejimi |
| 704 | Geçici Kabul Rejimi |
İstisnalı faturada sık yapılan hatalar
- İşlemin dayanağıyla kodun dayanağının farklı olması: örneğin ihracatçıya yurt içinde yapılan satışa 301 yazmak — bu satış 701 ya da 702 ile faturalanır.
- İstisna gerekçesinin boş bırakılması; kod seçildiğinde gerekçe metni de zorunludur ve mevzuat hükmüyle uyumlu olmalıdır.
- Vergi satırının tamamen silinmesi; istisnalı satırda KDV oranı 0 olur ama vergi bilgisi faturada yer almaya devam eder.
- İade hakkı doğan istisnalarda (300'lü seri, 701, 702) iade dosyası için gereken belge ve listelerin dönem sonuna bırakılması.
- İhraç kaydıyla satışta, malın süresi içinde ihraç edildiğinin ve tecil-terkin sürecinin takip edilmemesi.
- Kod listesinin güncel tutulmaması; GİB kod listelerini yeni UBL-TR sürümleriyle günceller.
Voxis'te istisnalı satış
Voxis'te istisna, tevkifat gibi stok kartında tanımlanır. İstisna tanımlı bir ürün İstisna tipindeki bir faturaya eklendiğinde sistem onay ister; onaylandığında kod satıra işlenir ve fatura toplamları yeniden hesaplanır. Böylece her ihracat ya da ihraç kayıtlı satış faturasında kodu yeniden aramanız gerekmez; kod listeleri de UBL-TR sürümleriyle birlikte güncellenir.