Cari ne demek?
Türkçede cari “geçerli, yürürlükte olan, içinde bulunulan” anlamına gelir: cari yıl içinde bulunulan yıl, cari fiyat bugünkü fiyattır. Muhasebede kelime tek başına kullanıldığında cari hesap kastedilir. “Müşterinin carisi” o müşterinin hesabını, “cari açmak” yeni bir cari kart oluşturmayı, “cariye işlemek” bir belgeyi o hesaba kaydetmeyi anlatır.
Cari kart nedir, ne tutar?
Cari kart, bir carinin kimlik ve çalışma bilgilerinin tutulduğu kayıttır: unvan, VKN ya da TCKN, adres, vade, risk limiti ve hareket dökümü. Satış carisi müşteridir; alış carisi tedarikçidir. Aynı kart hem müşteri hem tedarikçi olabilir. VKN ile mükellef sorgusu, e-Fatura’da unvan yazım hatalarını keser.
| Belge | Cari etkisi | Kasa / banka |
|---|---|---|
| Satış faturası | Müşteri borçlanır | Yok (vadeliyse) |
| Tahsilat | Borç kapanır | Giriş |
| Alış faturası | Tedarikçi alacaklanır | Yok (vadeliyse) |
| Ödeme | Alacak kapanır | Çıkış |
Cari borç ve cari alacak ne demek
Cari borç, bir cari hesapta sizin karşı tarafa ödemeniz gereken tutardır: tedarikçiden alınan mal ya da hizmetin faturası borç doğurur, ödeme yapılınca kapanır. Cari alacak bunun tersidir: müşteriye kesilen satış faturası alacak doğurur, tahsilatla kapanır. Bir carinin bakiyesi bu hareketlerin farkıdır; borç bakiyesi veren cari size borçludur, alacak bakiyesi veren cariye siz borçlusunuz.
Cari terimleri: kısa sözlük
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Cari hesap (C/H) | Bir kişi ya da kurumla aranızdaki borç-alacak hareketlerinin tutulduğu hesap |
| Cari kart | Carinin unvan, VKN/TCKN, adres, vade ve risk limiti bilgilerini tutan kayıt |
| Cari borç | Karşı tarafa ödemeniz gereken tutar; örneğin tedarikçi faturası |
| Cari alacak | Karşı taraftan tahsil edeceğiniz tutar; örneğin müşteriye kesilen fatura |
| Cari bakiye | Borç ve alacak hareketlerinin farkı; hesabın o anki durumu |
| Borçlu cari | Bakiyesi borç veren, yani size borcu olan cari |
| Alacaklı cari | Bakiyesi alacak veren, yani sizin borçlu olduğunuz cari |
| Cari tahsilat | Bir cariden alınan ödeme; carinin borcunu kapatır |
| Cari ödeme | Bir cariye yapılan ödeme; size olan alacağını kapatır |
| Cari hesap ekstresi | Bir carinin seçilen dönemdeki tüm hareketlerini ve bakiyesini gösteren döküm |
| Cari dönem / cari yıl | İçinde bulunulan dönem / yıl |
Yaşlandırma ve tahsilat
Bakiye yetmez. 30-60-90 gün yaşlandırma, vadesi geçen faturayı gösterir. Toplu tahsilat bir tutarla birden fazla faturayı kapatır. Limit aşınca yeni satış uyarır. Bu üçü olmadan “cari var” demek, listedir; yönetim değildir.
- Şube satışı doğru cariye yazılır; franchise kendi carisini taşır.
- Açık hesap market ve restoran adisyonu da cariye bağlanabilir.
- e-Fatura carinin VKN’sine gider; kart bozuksaysa GİB reddeder.
- Ayrıntılı ekran ve Excel aktarım için kullanım rehberine bakın.
Sık sorulan sorular
Cari tahsilat ne demek?
Bir cariden, genellikle müşteriden alınan ödemedir. Tahsilat carinin borcunu azaltır, kasa ya da banka bakiyesini artırır. Tek tutarla birden fazla faturayı kapatmak için toplu tahsilat rehberine bakabilirsiniz.
Cari ödeme ne demek?
Bir cariye, genellikle tedarikçiye yapılan ödemedir. Ödeme, o carinin size olan alacağını kapatır; kasa ya da banka bakiyesi azalır.
Cari hesap ekstresi nasıl okunur?
Ekstrede her satır bir harekettir: tarih, belge, borç, alacak ve kalan bakiye. Bir müşterinin ekstresinde satış faturaları borç sütununa, tahsilatlar alacak sütununa yazılır; son sütun, o tarihteki kalan bakiyedir.
C/H ne demek?
“Cari hesap” kısaltmasıdır. Banka dekontlarında, ekstrelerde ve muhasebe kayıtlarında C/H ya da C/H No biçiminde geçer.
Doğalgaz ya da elektrik faturasındaki “cari hesap borcu” ne demek?
Abonelik hesabınızda görünen ödenmemiş tutarı anlatır. “Cari dönem borcu” içinde bulunulan döneme ait fatura tutarıdır; önceki dönemlerden ödenmemiş tutar varsa ayrıca gösterilir. Kalemlerin tam karşılığı için faturadaki açıklamalara ya da dağıtım şirketine bakın.
Cari hesap nasıl takip edilir?
Her müşteri ve tedarikçi için cari kart açılır; satış ve alış faturaları ile tahsilat ve ödemeler ilgili carinin hesabına işlenir. Bakiye, vade yaşlandırması ve risk limiti düzenli izlenir. Bunu tabloda elle tutmak yerine bir ön muhasebe programında tutmak, faturayla cariyi aynı anda günceller.

