Ön muhasebe ne işe yarar
Satış ve alış belgelerini keser, tahsilat ve ödemeyi cariye yazar, kasa ile bankayı mutabık tutar, e-Fatura / e-Arşiv kuyruğunu GİB’e iletir. Genel muhasebe (hesap planı, mizan, e-Defter) bunun üzerine gelir. Küçük işletmede önce ön muhasebe sağlam durmalıdır; aksi halde beyana giden rakam yanlış başlar.
| İş | Çıktı | Bağlı kayıt |
|---|---|---|
| Satış faturası / fiş | Belge ve KDV | Cari borç, stok çıkış |
| Alış faturası | Maliyet ve indirilecek KDV | Cari alacak, stok giriş |
| Tahsilat / ödeme | Kasa veya banka fişi | Cari kapanış |
| e-Fatura / e-Arşiv | GİB iletimi | Aynı satış belgesi |
Neden ayrı kasa defteri yetmez
Kasa defteri nakit söyler; kimin ne kadar borçlu olduğunu söylemez. Cari olmadan “müşteri kaldı 12 bin” ezberdir. e-Fatura olmadan kesilen kâğıt, GİB gerçeğiyle uyuşmaz. Orbit bu dördünü (belge, cari, kasa-banka, e-Belge) tek karttan yürütür.
- Cari kartı olmadan fatura kesilmez; VKN mükellef sorgusu belgede doğru unvanı getirir.
- Kasa ve banka fişi cariden bağımsız uydurulmaz; tahsilat satırı her iki tarafı kapatır.
- İstisna ve tevkifat kodu belgede seçilir; dönem sonunda sürpriz çıkmaz.
- Mali müşavire dönem dosyası, günlük işlenmiş belgeden üretilir.
Kafe, market ve şube
Hızlı satışın kestiği fiş ön muhasebenin satış belgesidir. Şube kasası merkez carisine veya kendi carisine yazılır; kural baştan konur. Depo çıkışı fatura satırından doğar. Ön muhasebe bu yüzden tek başına bir ekran değil, kasa ve deponun devamıdır.